Zer da jabetza horizontalari buruzko legea?

Jabetza horizontalari buruzko legean zer finkatzen den jakin aurretik, zer ondasun motaz ari den zehatz eta garbi definitzea komeni da. Jabetza mota hori Kode Zibileko 396. artikuluan jasota dago eta bere ezaugarri nagusia bi jabetza-eskubide bateratzea da. Eskubide horiek honako hauek izan daitezke:

  • Jabetza-eskubide bakar eta bereizgarria, behar bezala mugatutako eta modu independentean erabiltzeko egokia den espazio baten gainekoa.
  • Jabekidetasun-eskubidea, gainerako pisu edo lokalen jabeekin partekatua, gainerako elementu, jabetza eta zerbitzu komunen gainekoa.

Formalki eratu gabe ere existitzen da; beste hitz batzuekin esanda, nahikoa da Kode Zibileko 396. artikuluan finkatutako baldintza guztiak betetzea eskubide hori existitzeko. Horregatik, lege horrek jabekideen erkidegoei buruzko auzi guztiak arautuko ditu, eratze-titulua edo banaketa horizontaleko eskritura ematen denetik berau azkendu arte. Erkidegoko kargudunen izendapenari eta batzarretarako deialdia eta batzarrak egiteari buruzko araudia ere indarrean dago –erabakiak hartzeko behar diren gehiengoak eta gastu komunetarako ekarpenak egiteko modua zehazten ditu-

 Auzitegi Gorenaren 2009ko otsailaren 11ko jurisprudentzian zehaztutakoaren arabera, Jabetza Horizontalari buruzko Legearen 5. artikuluak eta Kode Zibileko 396. artikuluak mota horretako jabetzak existitzeko oinarriak sortzen dituzte. Jabetza horiek estatutu propioak eta parte-hartze kuotak izan behar dituzte, higiezinaren xehetasunak ezagutzeko oinarri nagusiak izateko, baita behar bezala funtzionatzeko arauak eta jabekideen erkidegoaren eremu juridikoa sortzeko arauak ere.

Halaber, mota horretako jabetzak azkentzeko modua zehazten da; eraikina suntsituz gero –horren kontrako erabakirik ez badago– edo jabetza edo jabekidetza arrunt bihurtuz gero azkenduko lirateke, hain zuzen. Aipatzekoa da Hiri Birgaikuntza, Birsorkuntza eta Berrikuntzari buruzko Legeak, 2013ko ekainaren 27an argitaratuak, hainbat aldaketa oso garrantzitsu txertatzen dituela indarreko Jabetza Horizontalari buruzko Legean; bereziki, 2., 3., 9., 10. eta 17. artikuluetan eta xedapen gehigarrian. Gainera, 8., 11. eta 12. artikuluetan zehaztutakoa indargabetzen du.