Cómo actuar ante unos vecinos okupas

Zer egin auzotar okupen aurrean

Okupak duela urte askotatik existitu dira, baina 70eko eta 80ko hamarkadetan ugaritu ziren ekintzaile horiek. Higiezin hutsak protesta neurri gisa hartzen zituzten, Gobernua ez zelako herritarren funtsezko eskubideetako bat bermatzeko gai: etxebizitza-eskubidea. Ekintza aktibistatzat har daitekeen arren, pertsona horiek benetako jabeak kaltetzen dituzte eta gizabanako horien aurrean nola jokatu zehatz-mehatz jakin behar da.

Auzotar okupen aurrean nola jokatu

Salaketak:

Onena epaitegian edo poliziaren aurrean salaketa bat jartzea da; azken horretara jotzea are hobea da, gatazka azkar konpontzeko, poliziek ez dutelako higiezin okupatuaren legezko dokumentazioa eskatzen auzian esku hartzeko.

Polizia etxe okupatura iristen denean, benetako jabeak bere etxea dela frogatu behar du, eta bere eskuetan ez badu bere lekukotza egiazkoa dela erakusten frogarik, segurtasun-gorputzeko kideek higiezinera sartzeko eta legezko dokumentazioa bilatzeko eskumena dute. Dokumentazio hori, ondoren, epaileari eman behar zaio, hark okupak etxetik kanporatu ditzan.

Ageri-agerikotasuna:

Salaketa egin ondoren, poliziak berehala kanporatu ditzake okupak, baina segurtasun-indarrak iritsi aurretik okupak etxera sartu ez badira eta atea itxi ez badute bakarrik egin daiteke. Kasu horretan, segurtasun-indarrak ezingo duenez higiezinean sartu, gizabanako horiek kanporatzea lortzeko auzi korapilatsu bat hasiko da.

Usurpazioa:

Legeak higiezinen legez kanpoko okupazioa tipifikatzen du eta legea urratzen duten okupei 3 hilabetetik 6ra bitarteko espetxe-zigorra ezartzen die. Mota horretako arazoren bat duen pertsona orok salatzeko eta bere etxebizitza lehenbailehen berreskuratzeko eskubidea dauka. Okupek etxebizitzan denbora luzez bizitzeko asmoa daukatela adierazten duen zantzurik baldin badago, usurpazioagatiko prozesu judizial bat irekiko da eta jabeak lege-urratzaileek sortutako gastuak ordaintzeko eska dezake.

Bizilekua bortxatzea:

Lehen, biktimek egintza hori alegatzen zuten; izan ere, legearen arabera, etxe batean, berau okupatu gabe, jabearen borondatearen kontra dagoen edozein pertsonari bizilekua bortxatzea leporatuko zaio.

Gaur egun, aukera hori ez da askotan erabiltzen, baina indarrean jarraitzen du eta erabil daiteke.

Prekarioko utzarazpena:

Kasu horretan, okupazioaren eta errentamenduaren artean alde nabarmena dago, jabeak, sinpleki, bere higiezina beste pertsona bati zehaztu gabeko epe baterako utzi diolako, ekintza hori jasotzen duen kontraturik egin gabe.

Pertsona horrek higiezina entregatzeari uko egiten badio, jabe zilegiak apelazio-errekurtso bat edo kasazio-errekurtso bat jartzeko eskubidea dauka. Arazo nagusia da gatazka legez konpondu arte hainbat urte igaro daitezkeela.

Kostuen ordainketa:

Nahiz eta legez etxebizitzan sortutako kostuak eta kalteak okupek ordaindu beharko lituzketen, oro har, ezgai edo kaudimengabeak direla deklaratzen dute, eta orduan, azkenean, legezko jabeak ordaintzen ditu sortutako gastu guztiak. Abokatuek kanporatzeko prozesua aurrera eramateko zenbateko finko bat jaso ohi dute, beraz, funtsean, jabeak bere etxebizitza berreskuratu ahal izateko, poltsikoa prestatu behar du.

Kasu berezi batean, jabeak segurtasun-indarrak salatu ditzake, okupak bere etxera sartzea ez eragozteagatik, baina inoiz ez da hain urrutira iristen.

Higiezin publiko bat berreskuratzea:

Administrazio publikoaren higiezinen kasuan, ia berehala berreskuratzen dira, administrazioak berak, bide judizialera iritsi behar izan gabe, okupak kanporatzeko eskumena duelako. Noski, legezko pauso batzuk eman behar ditu, adibidez: bere ordenantzetan zehaztea okupazioaren lehenengo 48 orduetan kanporatu ditzaketela eta auziak urtebete baino gehiago ez irautea. Tarte hori igarotakoan, eskumen epaitegien esku geratzen da.

Funtzio sozialak:

Nahiz eta okupek alegatu arrazoi kultural edo sozialengatik okupatu dutela higiezina, legeak beti jabea babesten du.

Okupekin esperientziaren bat izan baduzu, guri azaldu eta ez ahaztu informazio hau sare sozialetan partekatzea.